Poniżej znajdziecie Państwo ankiety związane z wnioskiem Fundacji Czas Kobiet o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pomocy kobietom dotkniętym przemocą, w tym przemocą seksualną. Ankiety dotyczą pomocy udzielanej przez organy ścigania a także administrację samorządową. Prosimy o wypełnienie ankiety zgodnie z właściwością.
Linki do ankiet:
Ankieta dotycząca pomocy świadczonej przez organy ścigania
Ankieta dotycząca pomocy świadczonej przez administrację samorządową
Fundacja Czas Kobiet serdecznie zaprasza na wyjątkową wystawę zatytułowaną „Na granicy widzialności” autorstwa uznanej artystki Małgorzaty Szymankiewicz, kuratorowaną przez Aleksandrę Pietrzak. Wystawa będzie dostępna w naszej galerii od 17 września do 11 października 2024 roku i otwarta dla odwiedzających od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-17:00.
W wielu językach świata odnaleźć można zwroty i wyrażenia związane ze zmysłem wzroku. Mówi się, że można iść, dokąd oczy poniosą, można mieć na nich klapki albo – odwrotnie – mieć je szeroko otwarte. Ktoś komuś oczy mydli, drugiemu coś się w nie rzuca, trzeci świeci oczami, a czwarty patrzy prawdzie w oczy. Wzrokiem można też chłonąć, pożerać, sięgać, obrzucać. Łatwo też czegoś nie zauważyć, przeoczyć, stracić z oczu. I chociaż wzrok w zachodniej kulturze od starożytności uchodził za najszlachetniejszy ze zmysłów, związany z rozumem, to dziś wiemy, że oczy okazały się niebywale stronnicze, a szkiełko mędrca zaparowało.
Przez wieki historia sztuki spychała kobiety na podrzędną pozycję, zdawała się ich nie dostrzegać, choć nierzadko były prekursorkami nowych rozwiązań artystycznych. Globalny kanon, czyli zbiór najbardziej doniosłych dzieł sztuki został sprowadzony – jak słusznie zauważa Caroline Criado Perez – do obecności mężczyzn. W zasadzie to nawet do kilku z nich. Doskonałym przykładem są tu pierwsza pełnowymiarowa biografia wielkich artystów, pióra Giorgia Vasariego z 1550 roku, czy wydana czterysta lat później „Historia sztuki” E.H. Gombricha – żadne z pierwszych wydań tych kluczowych pozycji nie uwzględniało nawet jednej artystki. Jak jednak pisała Safona w jednym z nielicznych zachowanych fragmentów jej poezji: „Ktoś będzie o nas pamiętał / powiadam / nawet w innych czasach”.
I tak za pomocą abstrakcyjnego języka linii, barwnych plam, wertykalno-horyzontalnych płaszczyzn, Małgorzata Szymankiewicz przejmuje i zniekształca tradycyjne formy malarstwa, aby stworzyć suplement dziejów myśli o sztuce z nowej perspektywy. Artystka za pomocą niefiguratywnego języka opisuje to,
co nieuchwytne oraz trudne do nazwania wprost. Przyglądając się jej pracom, należy czasem stanąć obok, obejść dookoła, popatrzeć pod różnymi kątami, przyjrzeć się, a czasem oddalić, aby – tak jako sugeruje łacińskie znaczenie słowa „abstrakcja” – wyciągnąć coś na wierzch, wydobyć z ukrycia. Wystawa, osadzona
w feministycznych ramach, staje się więc ćwiczeniem z uważności i patrzenia inaczej, by rozchwiać utrwalone praktyki kulturowe. Zamiast niszczyć kanon można przecież rozciągnąć jego ramy.
Małgorzata Szymankiewicz to jedna z najważniejszych postaci polskiej sztuki współczesnej. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu, gdzie ukończyła studia w 2005 roku, jest laureatką wielu prestiżowych nagród artystycznych. W 2019 roku obroniła stopień doktora habilitowanego na Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach, a obecnie pełni funkcję profesora na Akademii Sztuk Pięknych w Szczecinie, gdzie współprowadzi Pracownię Malarstwa. Mimo że na co dzień pracuje w Szczecinie, Szymankiewicz pozostaje mocno związana z Poznaniem, gdzie mieszka.
Jej twórczość charakteryzuje głęboka refleksja nad sztuką abstrakcyjną, a także ponadczasowe podejście do formy i koloru. Artystka nieustannie eksperymentuje z nowymi środkami wyrazu, a jej prace można znaleźć w wielu znaczących kolekcjach instytucjonalnych i prywatnych, zarówno w Polsce, jak i za granicą. Szymankiewicz reprezentowana jest przez Galerię BWA w Warszawie, a jej prace były pokazywane na licznych wystawach w kraju i poza jego granicami.
Aleksandra Pietrzak – absolwentka historii sztuki i krytyki artystycznej, od wielu lat związana z kuratorowaniem wystaw w zakresie sztuki współczesnej. Jej zainteresowania obejmują szczególnie sztukę abstrakcyjną i zagadnienia związane z percepcją wizualną. Pietrzak współpracowała z wieloma galeriami i instytucjami kultury, a jej zaangażowanie w wystawę „Na granicy widzialności” ma na celu nie tylko pokazanie dorobku Szymankiewicz, ale również stworzenie przestrzeni do krytycznej refleksji nad sposobami widzenia.
Wystawę wspierają medialnie:
Czas Kultury, Notes Na 6 Tygodni, Magazyn Szum, Freshmag, oraz Kultura u Podstaw.
Zapraszamy do wzięcia udziału w tej niezwykłej artystycznej podróży!
W najnowszym wydaniu Magazyn Szum znajdziecie wyjątkową rozmowę przeprowadzoną przez Gabi Skrzypczak z prezeską Fundacji Czas Kobiet – Anną Świątkowską-Gałkiewicz, oraz kuratorkami naszej galerii: Ewą Kuleszą, Julią Stachurą i Aleksandrą Pietrzak. Opowiadamy o tym, jak sztuka tworzona przez kobiety stała się nieodłącznym elementem naszej misji wspierania praw kobiet.
Dowiedzcie się, jak zaczynałyśmy, dlaczego postanowiłyśmy włączyć sztukę do naszych działań pomocowych, oraz jakie wyzwania towarzyszyły organizacji pierwszych wystaw. W wywiadzie poruszamy temat przemocy domowej, cyberprzemocy oraz walki z mobbingiem, które są codziennymi problemami, z jakimi mierzą się kobiety zgłaszające się po pomoc do naszej Fundacji.
Pierwsza wystawa, „Każda Róża ma Kolce” autorstwa Kingi Burek, zorganizowana 8 marca 2023, ukazywała kobiecość w sposób odważny i nietypowy, zrywając ze stereotypami. Jej obrazy pełne buntowniczej energii stały się symbolem naszej galerii, której misją jest wspieranie emancypacyjnych działań artystek.
Nasze kolejne wystawy, takie jak Shame Zuzanna Janin czy fotografie Joanny Piotrowskiej, poruszają temat przemocy i szukają sposobów na przełamywanie wstydu i traumy. W Fundacji stawiamy na artystki, które poprzez swoją twórczość wnoszą istotny głos w dyskusji o prawach kobiet i problemach, z jakimi się borykają.
Współpracujemy z uznanymi artystkami, których prace są znane nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Wspierają one naszą misję oraz projekty takie jak darmowa infolinia dla kobiet, które doświadczyły przemocy seksualnej. Joanna Piotrowska, światowej sławy fotografka, zgodziła się wesprzeć ten projekt, organizując aukcję w swojej londyńskiej galerii.
Cały wywiad dostępny na stronie Magazynu Szum pod linkiem: https://magazynszum.pl/wywiad-czas-kobiet/
Wiążą się ze strefą obrzędową i magiczną; ze względu na odniesienia do erotyzmu, bywają przyczyną ukrytych fascynacji, ale i leków, a przez to przedmiotem kontroli. Krystyna Piotrowska
odwołuje się do symboliki kobiecych włosów w swojej praktyce artystycznej od kilkunastu lat.
W motywie warkocza upatruje reprezentację narzucanego porządku społecznego i kultury, a także metaforę wspólnego losu kobiet – doświadczania dyscypliny i posłuszeństwa.
W poznańskiej Fundacji Czas Kobiet artystka oplata nas pracami z różnych okresów, wprowadzając w opowieść o (potrzebie) kobiecej emancypacji. Zrównuje ze sobą wyzwolone potargane włosy czarownic i ugrzecznione, ciasno zaplecione dziecięce warkoczyki.
Cykl portretów „Dziewczynki z Karlsbadu” powstał na podstawie zdjęcia uczennic szkoły żeńskiej z 1905 roku. Artystka pochyliła się nad każdą z anonimowych panien, emancypując je z grupowej fotografii. Z każdą z nich możemy zetknąć się bezpośrednio, patrząc jej w oczy. Piotrowska wychwyciła rodzaj pewnego zawieszenia: bohaterki zdjęcia niedługo mają wejść w dorosłość, jednak nadal jeszcze są młodymi dziewczętami. Wypatrując przyszłego życia i przypisywanych im społecznych ról, nie spodziewają się nadchodzącej wojny. Artystka moment ów przedłuża domalowując im warkoczyki i nieumiejętne pierwsze makijaże. Zamieniając trefione kunsztowne fryzury na dziecięce warkocze, cofa je do okresu niewinności, w którym je zamraża. Jakby chciała uratować je przed nieuchronnym losem kobiet. Jednocześnie, łączy je nieskończonym splotem, obrazując wspólnotę czasu, w którym żyły.
Po przeciwległej stronie natomiast eksponuje cykl obiektów dotyczących przedmiotowego traktowania kobiecości. To rodzaj myśliwskich trofeów, w których miejsce poroży zajmują kucyki i warkocze. Mogły one należeć do kobiet w różnym wieku, być może też z różnych okresów: pojawia się w nich wpleciona wstążka, ale też współczesne gumki do włosów. Artystka dodatkowo gra z konwencją malując tarcze na różowo. Zestawia je z medalionami wypełnionymi gęstwiną bujnych, nieuporządkowanych loków, które zarastają podłoże. Przepełniają owal reliefowego obrazu, jakby miały rozrosnąć się poza jego krawędzie. To reprezentacja drzemiącej w kobietach seksualności, zmysłowości i naturalnej siły, które (już) nie dadzą się poskromić.
Wystawę zamyka film, który pozostawia nas z poczuciem kobiecej sprawczości i samostanowienia. Jego bohaterki swoje włosy rozpuszczają. W rytm nagrania z jednego z marszy kobiet, uwalniają się z opresji kulturowych norm. Autorka przywołuje napięcie między zaplataniem – ujarzmianiem włosów (a tym samym kobiet), a ich rozplataniem – wyzwalaniem się spośród oczekiwań, wymogów i ograniczeń. W większości kultur świata rozpuszczone włosy to siedlisko demonów, ale też mocy i sił witalnych. Wyrażają dążenie kobiet do odzyskania wolności. Tytułowe „Odplatanie” jest dla Krystyny Piotrowskiej gestem jeszcze bardziej radykalnym, choć naturalnym i prostym. Jest śmiałym sięgnięciem po pełnię kobiecej niezależności.
Krystyna Piotrowska (ur. 1949, Zabrze) – artystka intermedialna, tworząca prace łączące fotografię, techniki graficzne i malarstwo. Jest autorką instalacji i prac wideo. Jej twórczości dotyka głównie
tematu identyfikacji i pamięci.
Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie – Wydział Architektury Wnętrz (1966 – 1972), Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu – Wydział Grafiki i Malarstwa (1972 –
1975) oraz Grafikskolan Forum w Malmö (1985 – 1990). Autorka i kuratorka inicjatywy „Projekt Próżna”, działającej w Warszawie w latach 2006 – 2012. Kuratorka wystawy „Adoracja słodyczy” w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki w 2014 roku oraz wystawy „Złe kobiety” w Centrum Kultury „Zamek” w Poznaniu w 2017. Wielokrotnie prowadziła warsztaty z grafiki na Summer Academy of Art w Salzburgu. Jej prace znajdują się w kolekcjach w Polsce i zagranicą. Artystka mieszka i tworzy w Warszawie.
Wernisaż 6.09 g. 18:00, siedziba Fundacji Czas Kobiet, Al. Marcinkowskiego 24, 61-745 Poznań
Wystawa dostępna dla zwiedzających przez 10 dni.
W dniu wernisażu, 6 września, odbędzie się wyjątkowy muzyczny performance skrzypaczki Katarzyny Klebby
Jagna Domżalska
Wernisaż 6.09 g. 18:00
Zapraszamy na wyjątkową wystawę Krystyny Piotrowskiej „Odplatanie” podczas Festiwalu Malta. Wystawa poświęcona tematyce kobiet, ich solidarności oraz wspólnocie będzie dostępna dla zwiedzających przez 10 dni.
📅 Czas trwania: 10 dni, począwszy od 6 września
📍 Lokalizacja: Festiwal Malta, szczegóły na naszej stronie
W dniu wernisażu, 6 września, odbędzie się wyjątkowy muzyczny performance skrzypaczki Katarzyny Klebby.
Włosy często wiążą się ze strefą obrzędową i magiczną. Jednocześnie, ze względu na odniesienia do erotyzmu, mogą być też powodem ukrytych leków, a przez to przedmiotem kontroli. Krystyna Piotrowska odwołuje się do symboliki kobiecych włosów w swojej praktyce artystycznej od kilkunastu lat. Interesuje ją między innymi motyw warkocza, w którym upatruje reprezentację narzucanego porządku społecznego i kultury, a także metaforę wspólnego losu kobiet – doświadczania dyscypliny i posłuszeństwa. Artystka przywołuje napięcie między zaplataniem, ujarzmianiem włosów (a tym samym kobiet), a ich rozplataniem: wyzwalaniem się spośród oczekiwań, wymogów i ograniczeń. W większości kultur świata rozpuszczone włosy to siedlisko demonów i sił witalnych. Wyrażają dążenie kobiet do odzyskania wolności. Tytułowe „Odplatanie” jest dla Krystyny Piotrowskiej gestem jeszcze bardziej radykalnym, w pełni kobiecej siły, niezależności i sprawczości. Artystka zaprezentuje prace z różnych okresów swojej twórczości, a także najnowszą instalację, przygotowaną specjalnie na wystawę w Centrum Praw Kobiet.
Krystyna Piotrowska (ur. 1949, Zabrze) – artystka intermedialna, tworząca prace łączące fotografię, techniki graficzne i malarstwo. Jest autorką instalacji i prac wideo. Jej twórczości dotyka głównie
tematu identyfikacji i pamięci.
Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie – Wydział Architektury Wnętrz (1966 – 1972), Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu – Wydział Grafiki i Malarstwa (1972 –
1975) oraz Grafikskolan Forum w Malmö (1985 – 1990). Autorka i kuratorka inicjatywy „Projekt Próżna”, działającej w Warszawie w latach 2006 – 2012. Kuratorka wystawy „Adoracja słodyczy” w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki w 2014 roku oraz wystawy „Złe kobiety” w Centrum Kultury „Zamek” w Poznaniu w 2017. Wielokrotnie prowadziła warsztaty z grafiki na Summer Academy of Art w Salzburgu. Jej prace znajdują się w kolekcjach w Polsce i zagranicą. Artystka mieszka i tworzy w Warszawie.
Jagna Domżalska
Fundacja Czas Kobiet dołączyła do projektu #MOCNIEJSZA – Razem przeciwko przemocy, organizowanego przez Serdeczną Fundację Hearty we współpracy z Fundacją Feminoteka oraz Fundacją Mamo Pracuj, dzięki wsparciu Fundacji ZURICH.
Celem tego ważnego przedsięwzięcia jest nie tylko rozszerzenie dostępu do pomocy osobom doświadczającym przemocy w różnych jej formach, ale również zwiększenie świadomości społecznej i edukowanie, jak skutecznie przeciwdziałać przemocy na wielu poziomach.
Dzięki wsparciu możemy poszerzyć naszą ofertę pomocową o dodatkowe działania, w tym stacjonarny i telefoniczny dyżur interwencyjny, indywidualne konsultacje psychologiczne i doradztwo zawodowe, a także organizację kolejnej grupy wsparcia.
Fundacja Czas Kobiet nieustannie wspiera kobiety dotknięte przemocą fizyczną, psychiczną, ekonomiczną, seksualną oraz cyberprzemocą. Nasza pomoc jest bezpłatna, kompleksowa i dostosowana do indywidualnych potrzeb każdej osoby. Działamy głównie w Poznaniu i na terenie Wielkopolski, będąc wiodącą organizacją specjalizującą się w tym obszarze w regionie.
Potrzebujesz pomocy? Skontaktuj się z nami: +48 577 998 112, biuro@czaskobiet.org
Działania realizowane w ramach projektu #MOCNIEJSZA – Razem przeciwko przemocy, organizowanego przez Serdeczną Fundację Hearty we współpracy z Fundacją Feminoteka oraz Fundacją Mamo Pracuj, dzięki wsparciu Fundacji ZURICH.
29 Czerwca odbyło się oficjalne otwarcie Fundacji Czas Kobiet. Uroczystość odbyła się w samym sercu Poznania w naszej siedzibie przy Al. Marcinkowskiego. Wydarzenie uświetnił wernisaż Krystyny Piotrowskiej „Widzę się”.
Nasz zespół poświęcił wiele czasu oraz wysiłku w znalezienie biura oraz w to aby móc działać w nowym miejscu. Ogłaszamy więc z dumą, że posiadamy przestrzeń, w której możemy przyjmować osoby na konsultacje, zajęcia jogi, grupy wsparcia, a także organizować liczne wydarzenia. Naszym celem jest stworzenie wielkiej wspierającej się społeczności oraz pomoc wszystkim potrzebującym kobietom. Robimy to wszystko to dla Was. Trzymajcie kciuki!
Przemoc domowa to jeden z najpoważniejszych problemów społecznych? To nie tylko przemoc fizyczna czy psychiczna, ale również przemoc ekonomiczna, seksualna, a nawet cyberprzemoc. Dla wielu kobiet to codzienność, z którą walczą samotnie, często bez wsparcia i zrozumienia otoczenia.
Właśnie dlatego istnieje Fundacja Czas Kobiet – organizacja, która udziela wsparcia kobietom doświadczającym przemocy.
Nasze cele są jasne: chcemy zapewnić jak najszerszy dostęp do kompleksowej, specjalistycznej pomocy prawnej i psychologicznej dla kobiet doświadczonych przemocą. Chcemy zadbać stan zdrowia psychicznego kobiet doświadczających różnych form przemocy, podnieść ich gotowość i zdolności do podejmowania kroków prawnych i innych działań w celu wprowadzenia pozytywnej zmiany w ich życiu i życiu ich dzieci.
A jak dokładnie pomagamy? Nasze działania obejmują zarówno indywidualne, jak i grupowe formy wsparcia. Dla kobiet i dziewczyn, które doświadczyły przemocy domowej, oferujemy indywidualne konsultacje, wsparcie psychologiczne oraz pomoc prawną. Ponadto prowadzimy grupy wsparcia, gdzie kobiety mogą dzielić się swoimi doświadczeniami i wzajemnie się wspierać.
Problemem, którym się zajmujemy, dotyczy nie tylko samej przemocy, ale także braku działań wzmacniających, wspierających i upodmiotawiających kierowanych do kobiet narażonych na przemoc domową oraz jej doświadczających. Chcemy zmienić tę sytuację! Nasze warsztaty podnoszące świadomość w zakresie rozpoznawania przemocy, reagowania na nią oraz możliwości uzyskania wsparcia są otwarte dla wszystkich chętnych.
Jeśli czujesz, że potrzebujesz wsparcia, nie wahaj się skontaktować z nami. Jesteśmy tutaj, by ci pomóc. Jeśli doświadczasz przemocy, w tym przemocy technologicznej zgłoś się do nas. Zapewniamy profesjonalne, kompleksowe i bezpłatne wsparcie.
Tel. 577 998 112
Mail: biuro@czaskobiet.org
Adres: Aleje Marcinkowskiego 24, 61-745 Poznań
W pierwszej kolejności przedstwiamy krótką fotorelację z warsztatu poświęconemu, coraz bardziej popularnej w ostatnich latach, cyberprzemocy – „Cyberprzemoc w związakch intymnych – czym jest, jak ją rozpoznawać i jak reagować”.
Mówiliśmy o cyberprzemocy w trzech spektach: psychologicznym, prawnym i technologicznym.
Przedstawiliśmy nowe narzędzie – cyberprzemocometr, który niedługo będzie dostępny na naszej stronie www.czaskobiet.org.
Nasi wolontariusze: Psycholog i psychoterapeuta Marzena Tasiemska, Dr Maciej Wróbel – Kancelaria Adwokacka oraz Leszek Tasiemski z WithSecure, przeprowadzili warsztat dzięki, któremu uczestnicy/czki wynieśli ze spotkania konkretne strategie przeciwdziałania przemocy w sieci oraz dbania o swoje własne bezpieczeństwo w wirtualnym świecie.
Warsztat przeprowadzony był w ramach realizacji projektu „Masz prawo! Upowszechnianie i ochrona praw człowieka w stosunku do kobiet”, finansowanego przez Miasto Poznań Czuły Poznań.
Ogromnie się cieszymy, że Kongres Kobiet w tym roku odbywał się w Poznaniu! Pozwoliło nam to nie tylko poznać i połączyć się z wieloma wspaniałymi kobietami, działaczkami, aktywistkami, ale również zebrać naszą Radę Programową w jednym miejscu i czasie.
Serdecznie dziękujemy Agnieszka Graff, Hanna Machinska, Monika Płatek, prawniczka oraz Ewa Siedlecka za odwiedziny w siedzibie Fundacji Czas Kobiet i za chęć bycia naszym wsparciem w budowaniu lepszej przyszłości dla kobiet.
______________________________
Jesteśmy dostępne dla Was od pon. do pt. w godzinach 9:00-17:00, pod nr. +48 577 998 112 lub emailem: biuro@czaskobiet.org.
Poniżej prezentujemy skrót artykułu adw. Agnieszki Dzikońskiej – pełny tekst dostępny jest tutaj.
Perspektywa czasu
Mijają właśnie trzy lata od kiedy wyrok Trybunału Konstytucyjnego Julii Przyłębskiej z dnia 22 października 2020 r. wyrugował z polskiego prawa przepisy pozwalające na dokonanie legalnego zabiegu aborcji w przypadku stwierdzonych wad letalnych płodu lub jego ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia. Po takim czasie mamy już pewność, że wyrok ten był jedynie krokiem politycznym. Z niepokojem patrzymy też na to, co przyniosą kolejne trzy lata – a po nich kolejne.
Prawa człowieka jako podstawa uchwalenia ustawy
Już Preambuła ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania stanowi, że życie jest fundamentalnym dobrem człowieka, a troska o życie i zdrowie należy do podstawowych obowiązków państwa, społeczeństwa i obywatela. Przy tym uznaje ona prawo każdego do odpowiedzialnego decydowania o posiadaniu dzieci oraz prawo dostępu do informacji, edukacji, poradnictwa i środków umożliwiających korzystanie z tego prawa.
Właśnie w wykonaniu tych założeń i praw 23 lata temu wprowadzono przepis pozwalający na usunięcie ciąży w przypadku wad letalnych płodu lub ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu. Brzmienie Preambuły nie zmieniło się od początku obowiązywania art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy (stanowiącego, że w przypadku ciężkich i nieodwracalnych wad lub zagrożenia życia płodu ciążę można świadomie zakończyć), a w szczególności nie zmienił się fragment mówiący o tym, że życie jest fundamentalnym dobrem człowieka.
Prawo do życia nadal podlegało ochronie, w tym również prawo do życia w fazie prenatalnej przy czym wyłącznie w granicach określonych w ustawie. Taką granicą był m.in. art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy – ciążę można było zakończyć w przypadku ciężkich i nieodwracalnych wad lub zagrożenia życia płodu. Ten właśnie przepis utracił moc zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego Julii Przyłębskiej.
Sytuacja po wyroku
Po 23 latach obowiązywania ustawy w demokratycznej Polsce Trybunał Konstytucyjny Julii Przyłębskiej orzekł, że przepis pozwalający na zakończenie ciąży w przypadku określonych wad płodu okazał się jednak niezgody z przepisami Konstytucji. Po 23 latach zabrano Polkom i Polakom prawo do odpowiedzialnego decydowania o posiadaniu dzieci i środki umożliwiające korzystanie z tego prawa. Na legalną aborcję mogą liczyć tylko ofiary czynów zabronionych (w tym zgwałcenia) oraz matki, których życie i zdrowie jest zagrożone.
Nagły zwrot w interpretacji prawa
Prawie ćwierć wieku obowiązywania i stosowania przepisu dopuszczającego przerwanie ciąży w przypadku ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu nie skłoniło żadnego innego sądu, w tym samego Sądu Najwyższego, do przyjęcia, że wspomniany przepis był w jakikolwiek części niezgody z Konstytucją.
Stało się tak dopiero w roku 2020 za sprawą wniosku posłów Bartłomieja Wróblewskiego i Piotra Uścińskiego, w którym wraz z innymi posłami domagali się zbadania, czy „przesłanka embriopatologiczna nie legalizuje praktyk eugenicznych w stosunku do dziecka jeszcze nieurodzonego, odmawiając mu tym samym poszanowania ochrony godności człowieka”.
Poseł Bartłomiej Wróblewski w swojej ulotce wyborczej chwali się tak: „przez wniosek do Trybunału Konstytucyjnego doprowadziłem do eliminacji eugeniki w Polsce”. Dlaczego w tej samej ulotce wyborczej Bartłomiej Wróblewski wstawia zdjęcie pięknego zdrowego dziecka, w objęciach szczęśliwych rodziców, zamiast zdjęcia dziecka głęboko upośledzonego, skazanego na powolną śmierć i zdruzgotanych rodziców u jego boku, pozostawionych samym sobie z problemem śmierci? Przecież o narodzenie takich dzieci właśnie walczył.
Katastrofalne skutki zmian i ostatnia furtka dla kobiet
Ostatnia rzecz, o której trzeba wspomnieć to to, jaki jest praktyczny skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Nie będę tu omawiać tragicznych przypadków zgonów kobiet wyczekujących na decyzję o terminacji ciąży. Napiszmy o tych , którym się to udało i tych, którym to się za chwilę nie uda.
Jedyną przesłanką pozwalająca na usunięcie ciąży jest aktualnie – poza wypadkiem gdy ciąża jest wynikiem czynu zabronionego – przypadek, gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej. Przepis ten stał się furtką do usunięcia ciąży właśnie w sytuacji, gdy badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu. Będące w krytycznym życiowym położeniu matki wykorzystują przysługujące im jeszcze prawo do ochrony zdrowia psychicznego i na tej podstawie uzyskują wciąż dostępne świadczenia medyczne prowadzące do zakończenia ciąży.
Pytanie jak długo rządzący będą to tolerowali? Kiedy usłyszymy o kolejnym wniosku skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego, gdzie następni żądni własnej sławy posłowie będą dowodzić, że ochrona życia (prenatalnego) stoi ponad zdrowiem psychicznym kobiety, że przepis zezwalający na aborcję tylko ze względu na zagrożone zdrowie kobiety jest niezgodny Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej”?
Wydaje się, że kolejne 3 lata nie będą nawet potrzebne by przeforsować takie zmiany.
Agnieszka Dzikońska
adwokat
Fundacja Czas Kobiet